Giải SGK Khoa học tự nhiên Lớp 3 Tập 1 - HỌ HÀNG VÀ NHỮNG NGÀY KỈ NIỆM CỦA GIA ĐÌNH
💡 Kiến thức trọng tâm
Chủ đề 1: Gia đình giúp học sinh nhận biết các thành viên họ hàng bên nội, bên ngoại và cách xưng hô phù hợp; ghi nhớ các sự kiện quan trọng trong gia đình qua đường thời gian; biết các nguyên nhân, thiệt hại và biện pháp phòng tránh hoả hoạn tại nhà; cũng như thực hiện và vận động mọi người giữ gìn vệ sinh môi trường xung quanh nhà ở.
🔑 Công thức & Quy tắc cốt lõi:
Họ hàng bên nội, bên ngoại gồm ông bà, anh chị em ruột của bố hoặc mẹ và con ruột của họ.
Mỗi gia đình đều có các sự kiện, ngày kỷ niệm quan trọng được ghi nhớ theo tiến trình thời gian.
Để phòng tránh hoả hoạn: không để vật dễ cháy gần bếp, ngắt nguồn điện khi không dùng, tắt bếp sau khi nấu; khi xảy ra cháy cần báo người lớn, gọi 114 và thoát hiểm an toàn.
Giữ vệ sinh xung quanh nhà giúp môi trường sạch đẹp, bảo vệ sức khỏe và phòng tránh dịch bệnh.
✍️ Hướng dẫn giải chi tiết
Nói về một người họ hàng mà em yêu quý và việc làm thể hiện tình cảm.
Ví dụ: Người họ hàng mà em yêu quý là dì Lan (em gái của mẹ). Để thể hiện tình cảm, mỗi khi dì đến chơi hoặc vào dịp sinh nhật dì, em thường tự tay làm thiệp chúc mừng, lễ phép chào hỏi và giúp dì trông em nhỏ.
Xác định họ hàng bên nội và họ hàng bên ngoại của Hoa.
- Họ hàng bên nội của Hoa gồm: Ông bà nội (Hình 1), Gia đình anh trai của bố Hoa (Hình 3).
- Họ hàng bên ngoại của Hoa gồm: Ông bà ngoại (Hình 2), Gia đình em gái của mẹ Hoa (Hình 4).
Tìm hiểu cách Hoa xưng hô với họ hàng bên nội và bên ngoại.
- Với gia đình anh trai của bố: Gọi anh trai của bố là bác trai, vợ bác là bác gái, con của hai bác là anh/chị họ.
- Với em gái của mẹ: Gọi em gái của mẹ là dì, chồng của dì là chú, con của dì xưng hô là em.
Nói cách Hoa xưng hô với các thành viên trong sơ đồ hình 7.
- Phía bên nội: Bác gái (vợ bác trai), Anh/Chị họ (con của bác trai).
- Phía bên ngoại: Chú (chồng của dì), Em họ (con của dì).
Kể tên thành viên họ hàng và cách thể hiện tình cảm.
- Tên thành viên: Bác Hùng (anh trai bố), Cô Mai (em gái bố), Cậu Nam (em trai mẹ), Dì Hương (em gái mẹ).
- Việc làm thể hiện tình cảm: Chúc Tết, tặng thiệp sinh nhật, gọi điện hỏi thăm khi ở xa, lễ phép và giúp đỡ công việc nhà.
Nhận biết các sự kiện quan trọng trong gia đình Minh qua đường thời gian.
- Năm 2009: Đám cưới của bố mẹ Minh.
- Năm 2014: Minh được sinh ra.
- Năm 2018: Mẹ Minh sinh em bé.
- Năm 2020: Minh bắt đầu vào học lớp 1.
Xử lí tình huống khi bố nhận công việc mới (Hình 13).
Em sẽ chạy lại ôm bố và nói: 'Con chúc mừng bố ạ! Con rất tự hào về bố. Con chúc bố làm việc thật tốt và luôn vui vẻ ạ!'
Nhận biết các nguyên nhân gây cháy nhà.
- Hình 1: Đốt rác, rơm rạ gần đống rơm khô dễ bắt lửa.
- Hình 2: Ổ cắm điện bị quá tải, quạt hỏng hóc gây chập điện gần bếp gas/vật dụng dễ cháy.
- Hình 3: Vừa sạc pin vừa sử dụng điện thoại trên giường ngủ.
- Hình 4: Trẻ em nghịch lửa, que diêm gần các chất dễ cháy như xăng, sơn nước.
Nhận xét cách ứng xử của mọi người khi xảy ra hoả hoạn.
- Hình 6: Bạn nhỏ đi cầu thang bộ là đúng; bạn đi thang máy là sai vì thang máy có thể bị mất điện, kẹt.
- Hình 7: Người lớn bế trẻ em thoát ra ngoài bằng đường cầu thang bộ và hô khoán cứu giúp là đúng.
- Hình 8: Gọi điện 114 báo cháy và ra ban công vẫy khăn ra hiệu cứu hộ là đúng.
- Hình 9: Dùng khăn ẩm che mũi miệng, đi khom lưng thoát khỏi vùng có khói là đúng.
Xử lí tình huống ngửi thấy mùi gas trong bếp (Hình 11).
Em sẽ: 1. Không bật/tắt các công tắc điện, không đánh lửa; 2. Nhanh chóng chạy ra ngoài hô to báo cho người lớn; 3. Mở rộng các cửa cửa sổ/cửa chính cho thoáng khí nếu an toàn.
Nêu các việc làm giữ vệ sinh xung quanh nhà và tác dụng.
- Hình 1: Quét dọn đường làng ngõ xóm, bóc tờ rơi quảng cáo bẩn -> Giúp không gian sạch đẹp.
- Hình 2: Lật úp các lu, chum vại chứa nước đọng -> Diệt bọ gậy, phòng tránh muỗi truyền bệnh xuất huyết.
- Hình 3: Quét sân vườn, thu gom rác -> Giúp nhà cửa gọn gàng.
- Hình 4: Phát quang bụi rậm -> Tránh ruồi muỗi, rắn rết trú ẩn.
- Hình 5: Dọn dẹp chuồng gia súc -> Giảm mùi hôi thối, giữ vệ sinh.
- Hình 6: Khơi thông cống rãnh -> Tránh tắc nghẽn, ngập úng và bốc mùi.
- Hình 7: Vứt rác bừa bãi ra đường -> Việc làm SAI, gây ô nhiễm môi trường.
Ứng xử trong các tình huống giữ vệ sinh môi trường.
- Tình huống 1: Em sẽ nhắc nhở bạn không vứt vỏ hộp sữa ra đường mà đem đến bỏ vào thùng rác trên xe thu gom.
- Tình huống 2: Em sẽ nhắc nhở người hàng xóm mang túi dọn vệ sinh khi dắt chó đi dạo và không để chó đi vệ sinh bậy ra đường chung.
Xử lí tình huống 1 và 2 trong bài ôn tập.
- Tình huống 1 (Trẻ em nghịch lửa): Em sẽ can ngăn ngay lập tức, dập tắt ngọn lửa nhỏ và giải thích cho các bạn hiểu nguy cơ gây cháy nhà nguy hiểm.
- Tình huống 2 (Mẹ rủ đi thăm dì ốm): Em sẽ khuyên bạn nhỏ nên đi cùng mẹ để thể hiện sự quan tâm, chăm sóc đối với người thân họ hàng khi bị ốm đau.















