Soạn bài: Tự tình (khúc ngâm)
Môn Ngữ văn Lớp 9
Câu 1: Nêu tâm trạng chủ đạo của nhân vật trữ tình trong đoạn trích Tự tình.
Trả lời: Tâm trạng chủ đạo là sự cô đơn, tủi sầu, khắc khoải và nỗi uất ức, chán chường trước duyên phận dở dang, éo le.
💡 Gợi ý mở rộng: Học sinh có thể liên hệ với hoàn cảnh người phụ nữ trong xã hội cũ hoặc thân phận người cung nữ/người vợ xa chồng để hiểu sâu hơn về nỗi niềm 'tự tình'.
Câu 2: Phân tích ý nghĩa của các từ ngữ chỉ trạng thái cảm xúc (sầu, buồn, ngán, khắc khoải, ngẩn ngơ) trong đoạn thơ.
Trả lời: Các từ ngữ chỉ trạng thái cảm xúc được dày đặc sử dụng nhằm diễn tả mức độ tăng tiến của nỗi đau khổ. Từ sự buồn tủi âm thầm đến nỗi khắc khoải, ngẩn ngơ và cuối cùng bùng nổ thành sự u uất, chán ngán tột cùng.
💡 Gợi ý mở rộng: Chú ý nghệ thuật dùng từ láy và các từ chỉ mức độ để thấy tài năng thấu hiểu tâm lý nhân vật của tác giả.
Câu 3: Làm rõ sự phẫn uất của nhân vật trữ tình đối với 'nguyệt lão' và 'tơ hồng' ở những câu cuối.
Trả lời: Nhân vật trút giận lên 'nguyệt lão' (ông tơ bà nguyệt) - biểu tượng cho duyên số định mệnh. Sự 'dở dang' trong hôn nhân khiến nhân vật muốn 'dứt tơ hồng', muốn 'đạp tiêu phòng mà ra' để thoát khỏi cảnh tù túng, bất công.
💡 Gợi ý mở rộng: Phân tích khát vọng tự do, sự phản kháng mạnh mẽ vượt qua khuôn phép phong kiến ở cuối bài thơ.