Văn mẫu: Những tình huống khôi hài

Môn Ngữ văn Lớp 8

👨‍🏫

Tác giả: Ban Chuyên môn

Nội dung môn Ngữ văn được biên soạn và kiểm duyệt bởi đội ngũ giáo viên giỏi, bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng của Bộ GD&ĐT.

📑 Mục lục bài viết

Bài 1: Phân tích tiếng cười châm biếm trong chùm truyện cười dân gian Những tình huống khôi hài

Mở bài Truyện cười dân gian Việt Nam là một thể loại đặc sắc, kết tinh trí tuệ và khiếu hài hước của nhân dân lao động. Qua chùm truyện 'Những tình huống khôi hài' (gồm 'Lợn cưới, áo mới', 'Treo biển', 'Nói dóc gặp nhau'), cha ông ta đã khéo léo tạo ra những tình huống oái oăm để phê phán những thói hư tật xấu trong xã hội, qua đó mang lại tiếng cười sảng khoái và bài học sâu sắc. Thân bài Trước hết, tiếng cười bật ra từ thói khoe khoang, sĩ diện hão trong 'Lợn cưới, áo mới'. Tác giả dân gian đã đặt hai nhân vật mang nặng tính khoe của vào một tình huống gặp gỡ bất ngờ. Đáng lẽ khi mất lợn, người ta phải tìm kiếm bằng cách hỏi trực tiếp, nhưng anh ta lại chọn cách hỏi 'Con lợn cưới của tôi chạy đi đâu, bác có thấy không?'. Chữ 'cưới' hoàn toàn thừa thãi nhưng lại là cái cớ để khoe con lợn to. Anh có áo mới nghe xong liền ngứa ngáy, giơ vạt áo ra khoe 'Từ lúc tôi mặc cái áo mới này...'. Cả hai đều chớp lấy thời cơ để phô trương, biến cuộc giao tiếp thành màn kịch lố bịch, đáng cười. Bên cạnh đó, truyện 'Treo biển' lại đả kích một thói xấu khác: sự thiếu chủ kiến, ba phải. Đứng trước những lời góp ý của khách qua đường, ông chủ hàng cá đã lần lượt bỏ đi từng chữ trên tấm biển rồi cất luôn cả biển. Nhà văn dân gian đã sử dụng nghệ thuật lặp lại tình huống một cách tăng tiến, khiến người đọc không khỏi phì cười trước sự u mê, thiếu chính kiến của ông chủ. Câu chuyện là bài học đắt giá về việc con người cần phải có chủ kiến, biết lắng nghe có chọn lọc trong cuộc sống. Cuối cùng, khép lại chùm truyện là thói khoác lác, nói dóc không ngượng miệng trong 'Nói dóc gặp nhau'. Hai kẻ thi nhau bịa đặt ra những câu chuyện vô lý về chiếc cây cao bảy đời và chiếc ghe khổng lồ. Cuộc đấu khẩu tưởng chừng vô nghĩa lại kết thúc bằng một cú 'bẻ lái' cực kỳ bất ngờ: lấy gỗ làm ghe cho đối phương. Sự thông minh, sắc sảo của người kể chuyện dân gian đã đẩy tiếng cười lên cao trào. Kết bài Chùm truyện 'Những tình huống khôi hài' đã thành công rực rỡ trong việc sử dụng nghệ thuật gây cười đặc trưng như phóng đại, tạo tình huống oái oăm và kết thúc bất ngờ. Qua đó, các câu chuyện không chỉ mang tính giải trí cao mà còn để lại những bài học nhân sinh giá trị, nhắc nhở mỗi người tự hoàn thiện bản thân, tránh xa những thói hư tật xấu trong đời sống hằng ngày.

Bài 2: Phân tích nghệ thuật gây cười qua truyện cười Treo biển

Mở bài Truyện cười dân gian luôn chứa đựng những bài học triết lý sâu sắc được chuyển tải qua tiếng cười nhẹ nhàng mà thâm thúy. Trong đó, 'Treo biển' là một văn bản tiêu biểu, thành công trong việc xây dựng cốt truyện độc đáo cùng nghệ thuật gây cười đặc sắc nhằm châm biếm những kẻ thiếu chủ kiến trong cuộc sống. Thân bài Nghệ thuật gây cười trước hết nằm ở tình huống truyện mang tính chất lặp lại nhưng tăng tiến. Nhà hàng làm một tấm biển quảng cáo khá dài và chi tiết: 'Ở đây có bán cá tươi'. Lẽ ra, khi mở cửa hàng, việc thông báo rõ mặt hàng, địa điểm và chất lượng là điều hiển nhiên. Thế nhưng, chỉ vì năm lần bảy lượt nghe những lời nhận xét vu vơ của khách qua đường, ông chủ quán đã liên tục thay đổi. Cái hay của nghệ thuật trào phúng dân gian là đẩy sự việc đến mức độ lố bịch. Gặp người chê thừa chữ 'ở đây', chủ quán nghe theo, bỏ. Gặp người chê thừa chữ 'bán', chủ quán cũng bỏ. Cứ thế, 'có', 'tươi' lần lượt bị gỡ bỏ cho đến khi tấm biển chẳng còn lại gì và cuối cùng là cất luôn biển đi trước lời góp ý cuối cùng. Sự ba phải, thiếu chủ kiến đã biến ông chủ quán thành kẻ u mê, làm việc theo đuôi ý kiến của người khác mà không có lấy một chính kiến riêng. Thông qua cốt truyện khéo léo và nghệ thuật phóng đại mức độ nghe theo dư luận một cách mù quáng, tác phẩm đã gióng lên một hồi chuông cảnh tỉnh. Trong cuộc sống, việc tiếp thu ý kiến đóng góp của người khác là cần thiết, nhưng nếu tiếp thu một cách vô nguyên tắc, thiếu chọn lọc và không có lập trường, ta sẽ trở thành kẻ ba phải, không làm được việc gì nên hồn. Kết bài Truyện cười 'Treo biển' tuy ngắn gọn nhưng đã để lại ấn tượng khó phai nhờ nghệ thuật kể chuyện độc đáo và ý nghĩa thâm thúy. Tiếng cười bật lên từ câu chuyện không chỉ mang tính giải trí mà còn là bài học quý giá về sự kiên định và bản lĩnh của con người trong mọi hoàn cảnh.
← Quay lại bài họcXem Hướng dẫn Soạn bài →