Soạn bài: Những tình huống khôi hài
Môn Ngữ văn Lớp 8
Câu 1: Các truyện Lợn cưới, áo mới; Treo biển; Nói dóc gặp nhau phê phán những tính xấu nào của con người?
Trả lời: Truyện 'Lợn cưới, áo mới' phê phán tính hay khoe khoang, thích phô trương của cải. Truyện 'Treo biển' châm biếm những người thiếu chủ kiến, ba phải, không có chính kiến khi nghe người khác góp ý. Truyện 'Nói dóc gặp nhau' phê phán thói khoác lác, nói dóc thành thần, không biết ngượng.
💡 Gợi ý mở rộng: Học sinh có thể liên hệ thêm với các biểu hiện thực tế của những thói xấu này trong đời sống hiện đại như khoe khoang trên mạng xã hội hay hùa theo dư luận.
Câu 2: Đối thoại của hai nhân vật trong truyện Lợn cưới, áo mới có gì đặc biệt? Trong tình huống đó, cách hỏi và trả lời thông thường sẽ như thế nào?
Trả lời: Điểm đặc biệt là cả hai đều không dùng cách hỏi - đáp trực tiếp thông thường mà lồng ghép khoe của: hỏi bằng cách ra hiệu thừa thãi và trả lời bằng cách đáp lệch trọng tâm, tận dụng tối đa cơ hội để khoe chiếc áo mới và con lợn cưới.
💡 Gợi ý mở rộng: Cách thông thường: Người mất lợn chỉ cần hỏi 'Bác có thấy con lợn nào chạy qua đây không?'. Người kia trả lời ngắn gọn 'Không' hoặc 'Có'.
Câu 3: Tính cách anh chàng có áo mới trong truyện Lợn cưới, áo mới được thể hiện qua những chi tiết nào?
Trả lời: Thể hiện qua hành động: đứng hóng ở cửa suốt từ sáng đến chiều để khoe áo; khi người ta hỏi bình thường thì lập tức giơ vạt áo ra khoe và dùng từ 'từ khi tôi mặc cái áo mới này' hoàn toàn không liên quan đến câu hỏi tìm lợn.
💡 Gợi ý mở rộng: Phân tích thêm tâm lý nông nổi, thích sự chú ý thái quá của nhân vật.
Câu 4: Nhà hàng bán cá trong truyện Treo biển đã hành động như thế nào trước những lời nhận xét của mọi người? Nếu là chủ của nhà hàng thì em sẽ làm gì trước những lời nhận xét đó?
Trả lời: Nhà hàng đã nghe theo tất cả góp ý của mọi người: bỏ chữ 'ở đây', bỏ chữ 'bán', bỏ chữ 'tươi', bỏ cả biển treo. Nếu là chủ quán, em sẽ kiên định giữ lại tấm biển vì mục đích chính là thông báo cho khách biết quán bán gì, chỉ tiếp thu những góp ý thực sự hợp lý.
💡 Gợi ý mở rộng: Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc có chính kiến trong kinh doanh và cuộc sống.
Câu 5: Ở truyện Treo biển, sự lặp lại tình huống bị chê – gỡ biển nhiều lần có tác dụng gì?
Trả lời: Tạo nên kết cấu gây cười tăng tiến, làm nổi bật sự ba phải, thiếu chủ kiến của ông chủ quán đến mức lố bịch.
💡 Gợi ý mở rộng: Lưu ý cấu trúc lặp lại là một nghệ thuật đặc trưng trong truyện cười.
Câu 6: Có điều gì khác thường ở lời nói của hai nhân vật trong truyện Nói dóc gặp nhau?
Trả lời: Cả hai đều thi nhau nói những chuyện vô lý, phóng đại cực độ không có thật, đi ngược lại quy luật tự nhiên (cây đa mọc trên trời rơi xuống bảy đời, cây cao chót vót làm ghe).
💡 Gợi ý mở rộng: Chỉ ra thủ pháp phóng đại được sử dụng đậm nét.
Câu 7: Theo em, trong Nói dóc gặp nhau, chi tiết nào tạo ra sự bất ngờ cho truyện?
Trả lời: Chi tiết ở cuối truyện: anh thứ nhất cãi lại là không thể có cây cao thế, nhưng anh thứ hai đáp ngay 'Nếu không có cây cao như thế thì lấy đâu ra gỗ để đóng chiếc ghe của anh?'. Câu nói này gài bẫy, buộc anh thứ nhất phải thừa nhận câu nói dóc của đối phương là thật.
💡 Gợi ý mở rộng: Đánh giá cao nghệ thuật kết thúc truyện cười bằng một cú 'bẻ lái' bất ngờ.