Giải SGK Lịch sử và Địa lý Lớp 8 Tập 1 - Công cuộc khai phá vùng đất phía Nam trong các thế kỉ XVI - XVIII

💡

Tóm tắt nội dung: Lời giải chi tiết Công cuộc khai phá vùng đất phía Nam trong các thế kỉ XVI - XVIII môn Lịch sử và Địa lý Lớp 8 (sách Kết nối tri thức với cuộc sống). Hướng dẫn giải đầy đủ, chi tiết câu hỏi và bài tập giúp học sinh dễ dàng ôn tập và học tốt.

💡 Kiến thức trọng tâm

Bài học tiếp tục tìm hiểu về hệ quả của cuộc xung đột Trịnh - Nguyễn và các bài tập luyện tập, vận dụng nhằm hệ thống hóa kiến thức về xung đột Nam - Bắc triều và Trịnh - Nguyễn.

🔑 Công thức & Quy tắc cốt lõi:

Hệ quả xung đột Trịnh - Nguyễn: Suy kiệt sức người, sức của, tàn phá đồng ruộng, xóm làng, chia cắt đất nước; tuy nhiên cũng đẩy nhanh quá trình khai phá vùng đất phía Nam.

Xung đột Nam - Bắc triều: Diễn ra giữa nhà Mạc và nhà Lê - Trịnh từ thế kỷ XVI.

Xung đột Trịnh - Nguyễn: Diễn ra giữa hai tập đoàn phong kiến Trịnh và Nguyễn từ thế kỷ XVII.

✍️ Hướng dẫn giải chi tiết

❓ Đề bài:

Khai thác tư liệu 2 và thông tin trong mục, hãy giải thích nguyên nhân dẫn đến cuộc xung đột Trịnh - Nguyễn.

🔑 Lời giải chi tiết:

Nguyên nhân dẫn đến cuộc xung đột Trịnh - Nguyễn là do sau khi Nguyễn Bật Tổ (Nguyễn Hoàng) vào trấn thủ Thuận Hóa - Quảng Nam, họ Nguyễn dần xây dựng thế lực độc lập. Khi Nguyễn Hoàng mất, con là Nguyễn Phúc Nguyên lên thay đã từ chối nộp thuế cho họ Trịnh, cắt đứt quan hệ thần phục, dẫn đến việc chúa Trịnh đem quân tấn công họ Nguyễn.

❓ Đề bài:

Hãy nêu nét chính về diễn biến, hệ quả của cuộc xung đột Trịnh - Nguyễn.

🔑 Lời giải chi tiết:

Diễn biến: Trong gần nửa thế kỷ (từ năm 1627 đến năm 1672), hai bên đã tổ chức 7 lần giao tranh ác liệt, lấy sông Gianh (Quảng Bình) làm ranh giới chia cắt đất nước thành Đàng Ngoài và Đàng Trong. Hệ quả: Làm suy kiệt sức người, sức của, tàn phá đồng ruộng, xóm làng và chia cắt đất nước; mặt khác, dòng người di dân đã góp phần mở rộng và khai phá vùng đất phương Nam.

❓ Đề bài:

Hãy lập và hoàn thành bảng hệ thống về các cuộc xung đột Nam - Bắc triều và Trịnh - Nguyễn.

🔑 Lời giải chi tiết:

Nam - Bắc triều: Người đứng đầu: Nhà Mạc và nhà Lê - Trịnh. Nguyên nhân: Mạc Đăng Dung phế truất nhà Lê, lập ra nhà Mạc; phe trung thành với nhà Lê (Nguyễn Kim) nổi dậy chống lại. Diễn biến chính: Chiến tranh kéo dài hơn 60 năm, đánh qua đánh lại nhiều lần, cuối cùng Bắc triều thất bại. Hệ quả: Đất nước bị tàn phá, nhân dân lầm than. Trịnh - Nguyễn: Người đứng đầu: Họ Trịnh và họ Nguyễn. Nguyên nhân: Mâu thuẫn tranh giành quyền lực giữa hai tập đoàn phong kiến. Diễn biến chính: 7 lần giao tranh trong gần 50 năm, lấy sông Gianh làm ranh giới. Hệ quả: Đất nước bị chia cắt thành Đàng Ngoài và Đàng Trong, suy kiệt kinh tế nhưng thúc đẩy khai phá phương Nam.

❓ Đề bài:

Giả sử là một người dân sống ở thế kỉ XVI - XVII, em hãy đưa ra ít nhất một lí do phản đối các cuộc xung đột Nam - Bắc triều - Trịnh - Nguyễn.

🔑 Lời giải chi tiết:

Lý do phản đối: Các cuộc xung đột liên miên chỉ phục vụ cho lòng tham quyền, đoạt vị của các tập đoàn phong kiến, đẩy người dân vào cảnh màn trời chiếu đất, trai tráng phải đi lính chết chóc nơi chiến trường, đồng ruộng bỏ hoang, đói kém tai ương giáng xuống đầu những người lao động vô tội.

❓ Đề bài:

Tìm hiểu thông tin từ sách, báo, internet về di tích Luỹ Thầy và sông Gianh (tỉnh Quảng Trị), hãy viết đoạn văn ngắn về cuộc xung đột Trịnh - Nguyễn.

🔑 Lời giải chi tiết:

Sông Gianh và hệ thống Lũy Thầy ở Quảng Bình chính là chứng nhân lịch sử đau thương cho thời kỳ chia cắt đất nước trong cuộc xung đột Trịnh - Nguyễn. Lũy Thầy là công trình quân sự do Đào Duy Từ hiến kế xây dựng, gồm hệ thống tường thành kiên cố giúp chúa Nguyễn chống lại các cuộc tấn công từ Đàng Ngoài. Nơi đây từng là chiến tuyến ác liệt, chia đôi giang sơn thành hai miền Nam - Bắc trong gần nửa thế kỷ, để lại những hậu quả nặng nề cho sự phát triển chung của dân tộc Đại Việt.

📖 Chọn sách để xem: