Văn mẫu: Thơ Hồ Chí Minh
Môn Ngữ văn Lớp 12
👨🏫
Tác giả: Ban Chuyên môn
Nội dung môn Ngữ văn được biên soạn và kiểm duyệt bởi đội ngũ giáo viên giỏi, bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng của Bộ GD&ĐT.
📑 Mục lục bài viết
Bài 1: Vẻ đẹp tâm hồn Hồ Chí Minh qua hai bài thơ 'Vọng nguyệt' và 'Cảnh khuya'
Mở bài: Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc mà Người còn là một nhà thơ lớn với hồn thơ nhạy cảm, dạt dào tình yêu thiên nhiên. Hai bài thơ 'Vọng nguyệt' (Ngắm trăng) và 'Cảnh khuya' là những minh chứng tiêu biểu cho vẻ đẹp tâm hồn cao cả ấy.
Thân bài: Trước hết, ở bài thơ 'Vọng nguyệt', hoàn cảnh xuất hiện thật trớ trêu: nhà tù giam cầm thể xác, không rượu, không hoa. Thế nhưng, vượt lên trên sự tăm tối và thiếu thốn, Bác vẫn mở hồn mình đón nhận vẻ đẹp của ánh trăng. Cuộc gặp gỡ giữa 'người' và 'trăng' ở hai câu cuối là cuộc hội ngộ của những tâm hồn tri âm. Trăng không còn là vật vô tri mà đã trở thành người bạn vong niên vượt qua cả song sắt nhà tù để tìm đến nhà thơ. Qua đó, ta thấy được phong thái ung dung, tinh thần thép và tình yêu thiên nhiên bất diệt của Người.
Đến với 'Cảnh khuya', bức tranh thiên nhiên miền núi Việt Bắc hiện lên thật lung linh, nên thơ. Âm thanh 'tiếng suối trong như tiếng hát xa' kết hợp với ánh 'trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa' tạo nên một không gian nghệ thuật đậm chất hội họa. Giữa cảnh thiên nhiên đẹp như tranh vẽ ấy, con người vẫn 'chưa ngủ'. Đó không phải là giấc ngủ của sự thăng hoa cùng cảnh vật mà là thức vì trách nhiệm lớn lao đối với dân tộc: 'Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà'. Tình yêu thiên nhiên hòa quyện sâu sắc với lòng yêu nước mênh mông đã tạo nên nét đẹp độc đáo trong nhân cách Hồ Chí Minh.
Kết bài: Cả hai bài thơ tuy được viết ở hai hoàn cảnh khác nhau nhưng đều tỏa sáng vẻ đẹp tâm hồn của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đó là sự hòa quyện tuyệt vời giữa người nghệ sĩ nhạy cảm trước thiên nhiên và người chiến sĩ cách mạng kiên cường, luôn nặng lòng với giang sơn xã tắc.
Bài 2: Chất thép và chất tình trong thơ ca Hồ Chí Minh qua 'Vọng nguyệt'
Mở bài: Nhận xét về thơ Hồ Chí Minh, người ta thường nhắc đến sự hòa quyện tuyệt vời giữa 'chất thép' và 'chất tình'. Bài thơ 'Vọng nguyệt' (Ngắm trăng) trích từ 'Ngục trung nhật ký' chính là một tác phẩm tiêu biểu minh chứng cho sự kết hợp độc đáo này.
Thân bài: 'Chất tình' trong bài thơ trước hết bộc lộ qua tình yêu thiên nhiên tha thiết của Bác. Dù đang đối diện với xiềng xích, ngục tù tối tăm - nơi 'vô tửu diệc vô hoa', Bác không hề bi lụy mà vẫn hướng về ánh trăng sáng ngoài kia. Đêm trăng đẹp đã gợi lên trong lòng người tù sự rung cảm sâu sắc, biến không gian ngục tù thành không gian nghệ thuật. Tình cảm giữa người và trăng vượt qua mọi rào cản vật chất để trở thành sự giao hòa tri kỷ.
Song, đằng sau 'chất tình' trữ tình ấy lại ngời lên 'chất thép' vô cùng mạnh mẽ. 'Chất thép' ở đây không phải là những vần thơ hô hào đấu tranh gân guốc, mà nó ẩn chứa ngay trong bản lĩnh kiên cường, phong thái ung dung tự tại. Người tù có thể bị giam cầm về thể xác nhưng tinh thần thì hoàn toàn tự do, vượt lên trên hoàn cảnh ngục tù tối tăm để ngẩng cao đầu đối diện với vầng trăng sáng. Sự uy nghi, tự chủ của nhà thơ đã chiến thắng hoàn toàn sự tàn bạo của nhà tù Tưởng Giới Thạch.
Kết bài: Bài thơ 'Vọng nguyệt' ngắn gọn theo thể tứ tuyệt nhưng đã khái quát trọn vẹn vẻ đẹp nhân cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đó là sự thống nhất hài hòa giữa chất nghệ sĩ lãng mạn và bản lĩnh của người chiến sĩ cách mạng kiên trung.