Giải SGK Lịch sử và Địa lý Lớp 11 Tập 1 - Sự hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết
💡 Kiến thức trọng tâm
Trang sách tiếp tục bàn về những hạn chế, thách thức của chủ nghĩa tư bản hiện đại như bất bình đẳng xã hội, bạo lực, tội ác, và các phong trào biểu tình phản đối như 'Chiếm lấy phố Uôn'. Đồng thời, đưa ra các câu hỏi luyện tập và vận dụng để học sinh củng cố kiến thức.
🔑 Công thức & Quy tắc cốt lõi:
Chủ nghĩa tư bản hiện đại đối mặt với nhiều thách thức: bất an xã hội, bạo lực, phân biệt chủng tộc, phân hóa giàu nghèo sâu sắc.
Phong trào 'Chiếm lấy phố Uôn' (2011) phản ánh sự bất bình đẳng lớn trong phân phối tài sản giữa 1% người giàu và 99% dân số.
✍️ Hướng dẫn giải chi tiết
Nêu tiềm năng và thách thức của chủ nghĩa tư bản hiện đại.
- Tiềm năng: Khả năng tự điều chỉnh, lực lượng sản xuất phát triển cao, thúc đẩy khoa học - công nghệ, toàn cầu hóa.
- Thách thức: Khủng hoảng kinh tế, bất bình đẳng xã hội sâu sắc, các vấn đề về tội ác, bạo lực, tệ nạn xã hội và phong trào biểu tình phản đối của người dân.
Lập bảng tóm tắt những nét chính về sự mở rộng và phát triển của chủ nghĩa tư bản từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX.
- Cuối thế kỉ XIX: Chủ nghĩa tư bản chuyển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền (chủ nghĩa đế quốc).
- Đầu thế kỉ XX: Sự hình thành các tổ chức độc quyền (Cartel, Syndicate, Trust, Concern); các cường quốc tư bản đẩy mạnh xâm lược thuộc địa, phân chia thế giới.
Có quan điểm cho rằng: Chủ nghĩa tư bản hiện đại ngày nay đã thay đổi về bản chất, không còn là chủ nghĩa tư bản như trước đây. Nêu ý kiến của em về quan điểm này.
Em không đồng ý với quan điểm trên. Bản chất của chủ nghĩa tư bản vẫn không thay đổi, đó là dựa trên cơ sở chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất và sự bóc lột giá trị thặng dư. Những thay đổi của chủ nghĩa tư bản hiện đại chỉ là sự điều chỉnh về hình thức tổ chức, quản lý kinh tế và xã hội để thích ứng với tình hình mới, chứ bản chất bóc lột và mâu thuẫn xã hội cơ bản của nó vẫn tồn tại.
Sưu tầm tư liệu từ sách, báo, internet về phong trào 'Chiếm lấy phố Uôn' và giải thích vì sao phong trào này chỉ sau một thời gian ngắn đã lan ra các bang ở Mỹ và hàng trăm thành phố ở nhiều nước tư bản trên thế giới.
- Sưu tầm: Phong trào 'Chiếm lấy phố Uôn' bắt đầu từ ngày 17/9/2011 tại Công viên Zuccotti, khu tài chính phố Uôn, thành phố New York.
- Giải thích nguyên nhân lan rộng: Phong trào nhanh chóng lan rộng vì nó phản ánh đúng nỗi bức xúc chung của đại đa số người lao động trên thế giới trước tình trạng bất bình đẳng thu nhập nghiêm trọng (tầng lớp 1% siêu giàu nắm giữ phần lớn tài sản trong khi 99% còn lại phải chịu khó khăn, thất nghiệp, khủng hoảng kinh tế sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008).
📖 SGK Lịch sử 11
19