Văn mẫu: Sau khi đọc và Thực hành tiếng Việt

Mở bài: Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là vị lãnh tụ vĩ đại mà còn là một nhà thơ lớn với phong cách nghệ thuật đa dạng. Trong tập 'Nhật kí trong tù', bên cạnh những vần thơ trữ tình sâu lắng, thơ trào phúng của Người cũng vô cùng sắc sảo. Tiêu biểu cho phong cách này là bài thơ 'Lai Tân', một tác phẩm vạch trần bộ mặt thật đen tối, nhơ nhuốc của bộ máy cai trị dưới thời Tưởng Giới Thạch thông qua tiếng cười châm biếm thâm thúy. Thân bài: Bài thơ mở đầu bằng việc điểm mặt gọi tên những kẻ đại diện cho công lý và trật tự nhà tù. Ban trưởng nhà giam ngày ngày đánh bạc, còn cảnh trưởng thì chuyên hút thuốc phiện. Đáng lẽ ra những kẻ này phải là người giữ gìn luật lệ, ngăn chặn tệ nạn, nhưng hóa ra họ lại chính là những kẻ dung túng, trực tiếp phạm pháp. Hành động ấy diễn ra công khai, bình thường như một thói quen, cho thấy sự vô kỷ luật và đạo đức suy đồi đến cùng cực của bộ máy công quyền. Đỉnh cao của nghệ thuật châm biếm được dồn tụ ở câu thơ thứ ba viết về viên huyện trưởng: 'Huyện trưởng thi hành luật pháp công'. Đọc câu thơ, tưởng chừng như tác giả dành lời khen ngợi cho một viên quan mẫn cán, làm việc chăm chỉ suốt ngày đêm bằng hành động 'chong đèn'. Thế nhưng, đặt trong bối cảnh toàn bài, sự chăm chỉ ấy lại mang một ý nghĩa hoàn toàn ngược lại. Huyện trưởng chong đèn không phải để lo cho dân cho nước, mà để tính toán những mánh khóe bòn rút, vơ vét hay che đậy những việc làm mờ ám của mình và cấp dưới. Câu kết của bài thơ vang lên như một tiếng cười cười ra nước mắt: 'Lai Tân vẫn thái bình'. Từ 'thái bình' đáng lẽ phải chỉ sự yên bình, ấm no, hạnh phúc, thì ở đây lại dùng để chỉ một nơi chốn mà quan tham lộng hành, tệ nạn tràn lan. Đó là một sự mỉa mai cay đắng, khẳng định cái xã hội đảo điên, nơi cái xấu trở thành phổ biến và được dung túng. Qua đó, Bác đã sử dụng thành công nghệ thuật phản ngữ, đòn bẩy và lối viết nhẹ nhàng mà thấm thía. Kết bài: Bài thơ 'Lai Tân' khép lại nhưng dư âm về tiếng cười trào phúng vẫn còn đọng lại mãi. Tác phẩm không chỉ là bức tranh chân thực về xã hội Trung Quốc đương thời mà còn thể hiện tài năng nghệ thuật xuất sắc, tinh thần lạc quan chiến đấu cùng tầm nhìn sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong hoàn cảnh ngục tù gian khổ.

Mở bài: Tập 'Nhật kí trong tù' của Hồ Chí Minh là bức tranh thu nhỏ của xã hội Trung Hoa dưới thời Quốc dân đảng đầy rẫy những bất công, thối nát. Bằng ngòi bút châm biếm sắc sảo, bài thơ 'Lai Tân' đã phơi bày một cách chân thực và sinh động bộ mặt thật của bộ máy cai trị từ cấp cơ sở đến thượng tầng, qua đó thể hiện tinh thần đấu tranh không khoan nhượng với cái ác của người tù Hồ Chí Minh. Thân bài: Ngay từ nhan đề, Lai Tân vốn mang nghĩa là 'đến để đổi mới', nhưng trớ trêu thay, cái tên ấy lại hoàn toàn trái ngược với thực tế diễn ra bên trong. Mở đầu bài thơ, tác giả điểm danh những nhân vật cốt cán trong nhà tù: 'Ban trưởng nhà giam đánh bạc nguyên / Cảnh trưởng hút thuốc phiện lai thiên'. Hai câu thơ ngắn gọn như một bản cáo trạng vạch trần lối sống đồi bại của những kẻ đại diện cho pháp luật. Ban trưởng đánh bạc, cảnh trưởng hút thuốc phiện - những tệ nạn xã hội ấy lại được nuôi dưỡng và phát triển ngay trong chốn lao tù, nơi đáng lẽ phải nghiêm minh nhất. Điều đó chứng minh sự mục rỗng từ trong trứng nước của hệ thống cai trị. Sự châm biếm tiếp tục được đẩy lên cao trào khi tác giả nhắc đến nhân vật 'huyện trưởng'. Nếu ở hai câu đầu là sự phê phán trực diện, thì đến câu thứ ba, giọng điệu thơ chuyển sang mỉa mai, thâm thúy: 'Nhà thơ huyện trưởng thi hành luật, / Chong đèn làm việc suốt đêm chuyên'. Viên huyện trưởng làm việc chăm chỉ, thức đêm 'chong đèn' để làm gì? Câu hỏi tu từ ngầm khẳng định rằng, trong một bộ máy mà cấp dưới đã đồi bại thì cấp trên không thể thanh cao. Sự 'chăm chỉ' ấy thực chất là sự miệt mài trong việc vơ vét, nhũng nhiễu và đục khoét nhân dân. Toàn bộ bức tranh đen tối ấy khép lại bằng một kết luận bất ngờ ở câu cuối: 'Trời đất Lai Tân vẫn thái bình'. Đây là câu thơ mang tính phản ngữ độc đáo nhất. Xã hội nhũng nhiễu, quan lại tham ô, tệ nạn hoành hành mà lại được gọi là 'thái bình'. Tiếng cười trào phúng của Bác cất lên vừa cay đắng, vừa khinh bỉ đối với một chế độ thối nát đến tận gốc rễ, nơi cái xấu lộng hành ngang nhiên mà không bị ngăn chặn. Kết bài: Bài thơ 'Lai Tân' là một kiệt tác trào phúng mang đậm dấu ấn phong cách Hồ Chí Minh. Qua tác phẩm, người đọc không chỉ thấy được bản chất tồi tệ của bộ máy cai trị Tưởng Giới Thạch mà còn khâm phục bản lĩnh vững vàng, sự tinh tế trong quan sát và tài năng nghệ thuật tuyệt vời của Bác ngay trong hoàn cảnh ngục tù gian khổ.