Soạn bài: Chiều biên giới
Môn Ngữ văn Lớp 7
Câu 1: Nhận xét về ngôn ngữ, hình ảnh và các biện pháp tu từ được sử dụng trong bài thơ Chiều biên giới.
Trả lời: Bài thơ sử dụng ngôn ngữ trong sáng, giản dị nhưng giàu nhạc điệu. Hệ thống hình ảnh mang đậm dấu hiệu của vùng cao biên cương: chồi non cỏ biếc, rừng cây, dây điện sáng, đầu sông đầu suối, hoa đào, hoa sở, lúa lượn bậc thang mây. Tác giả sử dụng thành công biện pháp tu từ so sánh (Như tiếng chim hót gọi, Như đầu sông đầu suối...), câu hỏi tu từ và điệp ngữ (Chiều biên giới em ơi) tạo nhịp điệu dồn dập, thiết tha.
💡 Gợi ý mở rộng: Học sinh có thể liên hệ thêm với các bài thơ viết về miền núi phía Bắc để thấy nét tương đồng trong việc sử dụng hình ảnh thiên nhiên.
Câu 2: Vẻ đẹp riêng của vùng đất biên cương trong cảm nhận của nhà thơ được thể hiện qua những chi tiết nào?
Trả lời: Vẻ đẹp biên cương hiện lên qua hai khía cạnh: thiên nhiên và con người/cuộc sống lao động. Thiên nhiên xanh ngát (chồi non, cỏ biếc), cao rồ, hùng vĩ (đầu sông, đầu suối, đầu mây đầu gió) và nên thơ, rực rỡ sắc màu (mùa hoa đào, hoa sở, lúa lượn bậc thang mây). Cuộc sống con người tràn đầy sức sống mới với ánh điện, tiếng máy, nông trường lộng gió và tinh thần chiến đấu bảo vệ quê hương.
💡 Gợi ý mở rộng: Chú ý khai thác các giác quan của nhà thơ khi cảm nhận: thị giác (màu sắc, không gian), thính giác (tiếng chim, tiếng suối, tiếng máy).
Câu 3: Phân tích tình cảm của nhà thơ với quê hương, đất nước được thể hiện trong bài thơ.
Trả lời: Nhà thơ thể hiện tình yêu tha thiết, niềm tự hào sâu sắc đối với vẻ đẹp của quê hương, đất nước, đặc biệt là vùng đất biên cương tổ quốc. Đó còn là tình yêu đôi lứa gắn bó hòa quyện với tình yêu đất nước, ý thức trách nhiệm bảo vệ vững chắc từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.
💡 Gợi ý mở rộng: Liên hệ bản thân: Học sinh rút ra bài học về lòng yêu nước và ý thức giữ gìn chủ quyền quốc gia.