Soạn bài: Bảng tra cứu thuật ngữ
Môn Ngữ văn Lớp 12
Câu 1: Thế nào là ngôn ngữ trang trọng và trong ngữ cảnh nào thì loại ngôn ngữ này được sử dụng?
Trả lời: Ngôn ngữ trang trọng là phong cách ngôn ngữ được sử dụng trong ngữ cảnh giao tiếp theo nghi thức (bao gồm cả nói và viết). Chủ thể phát ngôn thường dùng cách nói và từ ngữ thể hiện thái độ lịch thiệp đối với người tiếp nhận và sự trân trọng đối với đối tượng được đề cập.
💡 Gợi ý mở rộng: Học sinh có thể liên hệ thực tế các tình huống giao tiếp như: lễ khai giảng, hội nghị, viết đơn từ hành chính, phát biểu trong các sự kiện trang nghiêm.
Câu 2: Phóng sự thuộc loại hình nào và có những đặc điểm cơ bản nào?
Trả lời: Phóng sự thuộc loại hình kí, giàu tính chiến đấu, hình thành trên cơ sở phát triển của báo chí hiện đại. Thể loại này chứa đựng những ghi chép xác thực, cụ thể, sinh động về một sự việc, hiện tượng có thật mang ý nghĩa thời sự dựa trên kết quả điều tra, phỏng vấn, ghi chép tại chỗ.
💡 Gợi ý mở rộng: Khi đọc phóng sự, cần chú ý tính xác thực của sự kiện kết hợp với nghệ thuật trần thuật, miêu tả mang đậm dấu ấn cá nhân của tác giả.
Câu 3: Quan điểm sáng tác của nhà văn được hình thành và biểu hiện như thế nào?
Trả lời: Quan điểm sáng tác là hệ thống tư tưởng, nguyên tắc chi phối hoạt động sáng tác của nhà văn, do chính nhà văn xác định dựa trên trải nghiệm đời sống và nghệ thuật. Nó có thể được phát biểu tường minh thành mệnh đề logic hoặc tồn tại ngầm ẩn qua việc lựa chọn đề tài, chủ đề, thái độ và phương thức nghệ thuật.
💡 Gợi ý mở rộng: Nên tìm hiểu quan điểm sáng tác của các tác giả lớn trong chương trình Ngữ văn 12 như Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh, Nam Cao, Nguyễn Minh Châu để thấy rõ sự chi phối của quan điểm đối với tác phẩm.
Câu 4: Quyền sở hữu trí tuệ bao gồm những gì và phát sinh từ thời điểm nào?
Trả lời: Quyền sở hữu trí tuệ là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tài sản trí tuệ, bao gồm quyền tác giả và quyền liên quan đến quyền tác giả. Quyền này phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới một hình thức nhất định, được luật hoá trong Luật Sở hữu trí tuệ.
💡 Gợi ý mở rộng: Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng bản quyền tác giả trong thời đại số và hội nhập hiện nay.
Câu 5: Thư từ là hình thức văn bản như thế nào và thường có đặc điểm gì về ngôn ngữ, mục đích?
Trả lời: Thư từ là hình thức văn bản phát triển trên cơ sở trao đổi cá nhân, có đối tượng tiếp nhận xác định hoặc tương đối xác định. Thư từ thực hiện các mục đích giao tiếp đa dạng như bày tỏ tình cảm, chia sẻ trải nghiệm, cung cấp thông tin, thuyết phục... và thường sử dụng pha trộn các yếu tố đặc trưng của nhiều kiểu văn bản khác nhau.
💡 Gợi ý mở rộng: Có thể phân tích các bức thư nổi tiếng trong lịch sử hoặc văn học để thấy rõ tính đa dạng và cảm xúc chân thực của thể loại này.